Η εξέλιξη του ανθρώπινου είδους

"Αυτό που έχει τη μεγαλύτερη σημασία 

είναι το πόσο καλά περπατάς ανάμεσα στη φωτιά."

-Τ. Μπουκόφσκι 

Πέρασαν πάνω από διακόσια χρόνια αγαπητέ αναγνώστη από τότε που ο Δαρβίνος διατύπωσε την θεωρία της εξέλιξης. Μια θεωρία που μιλούσε για εξέλιξη των ειδών φυσιολογική και βασίστηκε σε ματιές του δημιουργού της σε πολύ μεγάλο βάθος χρόνου. Επέλεξα σήμερα να προσπαθήσω να διατυπώσω κάποιες σκέψεις πάνω στην εξέλιξη του ανθρώπινου είδους.

Λόγω διατροφής ο άνθρωπος ψηλώνει συνεχώς. Επίσης γίνεται και πιο μυώδης. Ο λόγος που γίνεται αυτό είναι οι υψηλής διατροφικής αξίας πρωτεΐνες του κρέατος  (χωρίς να ξεχνάμε και τις αυξητικές ορμόνες που χρησιμοποιούνται για καλύτερη απόδοση στην παραγωγή) που τα τελευταία χρόνια έγινε βασικό και αναπόσπαστο στοιχείο της διατροφής μας.   Χαρακτηριστικό ότι ακόμα και τα δόντια του ανθρώπου μεγαλώνουν γιατί αυτό βοηθά στην μάσηση του κρέατος. Σε αυτό συνηγορεί η σύγκριση των πληθυσμών που η βάση της διατροφής τους είναι το κρέας με τους πληθυσμούς που η βάση της διατροφής τους είναι τα λαχανικά. Είναι η συνήθειες που αποκτάμε που αλλάζουν τα φυσιολογικά χαρακτηριστικά μας. Η συνήθεια λέμε πολύ σωστά ότι γίνεται δεύτερη φύση μας. Σύμφωνα με αυτό δεν είναι παράλογο ή αστείο το γεγονός ότι σιγά σιγά αρχίζουμε να καμπουριάζουμε λόγω της καινούργιας συνήθειας μας να καθόμαστε μπροστά στην οθόνη του υπολογιστή...

Συνεχίζοντας με την ψυχολογική εξέλιξη του ανθρώπου, δεν μπορώ παρά να γίνω κυνικός: ο σύγχρονος άνθρωπος είναι το ίδιο φοβισμένος απέναντι στον συνάνθρωπο του όσο ήταν και ο άνθρωπος των σπηλαίων. Ζηλεύει το ίδιο. (Δείτε αυτό εδώ το ποίημα του Μπουκόφσκι) Γεγονότα που πάντα εμπόδιζαν τον άνθρωπο να αγαπήσει αφού τον ωθούν στο μίσος. Η μόνη εξέλιξη που μπορώ να εντοπίσω - και οφείλω να παραδεχτώ ότι είναι εντυπωσιακή - είναι στους τρόπους που βρήκαμε για να σκοτώνουμε τον πλησίον μας...

Τεχνολογικά λοιπόν έχουμε εξελιχθεί εντυπωσιακά. Τεχνο-λογικά όμως; Είναι ηλίου φαεινότερον ότι δεν έχουμε μάθει να χρησιμοποιούμε την τεχνολογία προς όφελος μας. Ή μάλλον ο καθένας την χρησιμοποιεί κατά το δοκούν προς όφελος του· όχι προς όφελος μας... Πράγμα που μας δείχνει ότι η σκέψη του ανθρώπου δεν εξελίχθηκε παρά τα όσα υποστηρίζουν ορισμένοι, στηριζόμενοι στην εξέλιξη της φιλοσοφικής σκέψης.

Τι; η φιλοσοφική σκέψη δεν εξελίχθηκε; Τόσοι φιλόσοφοι, τόσα συγγράμματα και εσύ μας λες ότι δεν εξελίχθηκε; Ναι, και θα δικαιολογήσω την άποψη μου ως εξής: Η φιλοσοφία ετυμολογικά σημαίνει τον φίλο της σοφίας. Όχι τον φίλο της σκέψης. Ο φίλος της σκέψης μπορεί να εξελίξει την σκέψη του, ο φίλος της σοφίας θα εξελίξει τον τρόπο της ζωής του. Ήδη από την αρχαία Ελλάδα η φιλοσοφία πήρε λάθος στροφή και έγινε η αγάπη για τη σκέψη ούτως ώστε να φτάνουμε σε ασφαλή συμπεράσματα και κρίσεις. Δεν είναι βέβαια κάτι τέτοιο μη επιθυμητό. Τουναντίον. Αλλά αυτό πρέπει να γίνεται σε μεταγενέστερο στάδιο. Απαιτούνται άλλοι τομείς πάνω στους οποίους πρέπει κάποιος να ασκηθεί προτού φτάσει να ασχοληθεί με αυτό που επιθυμούν σχεδόν όλοι οι φιλόσοφοι και ακριβώς λόγω αυτής της μεγάλης επιθυμίας τους παραβλέπουν ή θεωρούν μη σημαντικούς τους άλλους τομείς. Χρειάζεται πρώτα απ' όλα κάποιος να γνωρίσει τι πρέπει να επιθυμεί και τι πρέπει να αποστρέφεται. Γνωρίζοντας τι πρέπει να επιθυμεί θα ξέρει σε τι θα πρέπει να αποβλέπει, ενώ γνωρίζοντας τι θα πρέπει να αποστρέφεται θα αποφεύγει ότι δεν θα του κάνει καλό. Μετά θα πρέπει να γνωρίσει τα καθήκοντα του. Σαν άνθρωπος, σαν γονιός, σαν φίλος, σαν πολίτης. Και αφού φτάσει σε σημείο να κατέχει αυτά τα δύο καλά, τότε μπορεί να προχωρήσει παραπέρα, δηλ. στους συλλογισμούς.

Είναι αυτή η αγάπη για την σκέψη μας, μια αγάπη τόσο μικρή που δεν μπορεί να χωρέσει άλλους ανθρώπους, που μας οδήγησε στην δημιουργία ενός τέρατος με πολλά κεφάλια από το οποίο καλούμαστε να δραπετεύσουμε γιατί είναι αυτό που δεν μας αφήνει να εξελιχθούμε. Στην πραγματικότητα πιστεύω ότι μας οπισθοδρομεί. Αυτό το τέρας που δημιούργησε η σκέψη μας, έφτιαξε θεσμούς όπως ο στρατός, τα σχολεία, την πολιτική κ.α. οι οποίοι το συντηρούν και το θεριεύουν μέσω μιας γραφειοκρατικής λογικής... του παραλόγου. Είναι μια κατάσταση από την οποία δεν μπορεί να ξεφύγεις, μια κατάσταση την οποία δεν μπορείς να νικήσεις. Υπάρχει η έκφραση catch 22 στα αγγλικά (δες και την πολύ καλή ταινία του 1970 εδώ) για να αποδώσει αυτό το λογικό παράδοξο που προκύπτει από μια κατάσταση στην οποία ένα άτομο χρειάζεται κάτι το οποίο μπορεί να αποκτήσει μόνο αν δεν βρίσκεται σε αυτή την κατάσταση. Η έκφραση χρησιμοποιείται κυρίως για κανόνες, κανονισμούς, διαδικασίες στις οποίες κάποιος έχει γνώση ότι είναι ή ότι γίνεται θύμα αλλά δεν έχει τη δύναμη να τις αποτρέψει (σας θυμίζει τίποτα;). Εγκυκλοπεδικά η έκφραση πρωτοδημιουργήθηκε από τον Joseph Heller στο ομώνυμο μυθιστόρημα του (1961). Περισσότερες πληροφορίες εδώ και εδώ.

Το τέρας δεν είναι ανίκητο αλλά μας έχει κάνει να πιστέψουμε ότι μόνο αν βρεθούν πολλοί μαζί θα καταφέρουν να το νικήσουν. Το τέρας μας έκανε να επιζητούμε την εξαφάνιση της ατομικότητας μας (κατηγορώντας την με γελοία επιχειρήματα ως εγωισμό, ελιτισμό κοκ) εξαγοράζοντας την συνείδηση μας με ευτελείς ανταμοιβές. Μας έκανε να πιστεύουμε ότι η λύση θα δοθεί έξω από εμάς· από κάποιον άλλο ή από κανόνες. Μας έκανε να μην πιστεύουμε στον εαυτό μας και τις δυνατότητες μας και αυτό είναι που καθυστερεί ή καλύτερα οπισθοδρομεί την εξέλιξη μας. Μας έκανε να μην πιστεύουμε στα ίδια μας τα μάτια αφού είναι ολοφάνερο ότι οποιαδήποτε εξέλιξη έγινε, έγινε από ανθρώπους και όχι από ομάδες. Όπως λέει και ο  G. Orwell (για τα ολοκληρωτικά καθεστώτα) μας έκαναν να βάλουμε το "μη" μπροστά σε κάθε στίχο από τον "αφυπνιστικό" ύμνο που ακολουθεί:

Τόλμησε να γίνεις Δανιήλ,

Τόλμησε να σταθείς μόνος σου·

Τόλμησε να έχεις σταθερή πρόθεση,

Τόλμησε να την κάνεις γνωστή.

(του Philip P. Bliss, 1873)

 Ο Δανιήλ στο λάκκο των λεόντων (P. Rubens, 1615)

Catch 22 (1970)

Είδος: Ταινία
Γλώσσα: Αγγλικά
Υπότιτλοι: Ελληνικά
Χρονολογία: 1970, US
Σκηνοθεσία: Mike Nichols
Διάρκεια: 122'

http://www.imdb.com/title/tt0065528/ 

Η έκφραση catch 22 στα αγγλικά δημιουργήθηκε από τον Joseph Heller στο ομώνυμο μυθιστόρημα του (1961) για να αποδώσει αυτό το λογικό παράδοξο που προκύπτει από μια κατάσταση στην οποία ένα άτομο χρειάζεται κάτι το οποίο μπορεί να αποκτήσει μόνο αν δεν βρίσκεται σε αυτή την κατάσταση. Η έκφραση χρησιμοποιείται κυρίως για κανόνες, κανονισμούς, διαδικασίες στις οποίες κάποιος έχει γνώση ότι είναι ή ότι γίνεται θύμα αλλά δεν έχει τη δύναμη να τις αποτρέψει.

Tom Waits - Heartattck and vine (1980)

Tom Waits (wiki)

Heartattack And Vine (wiki)

Get it here (torrent) 

or here (zip file)

official site

Track listing

1. Heartattack and vine
2. In shades (instrumental)
3.Saving all my love for you
4.Downtown
5. Jersey Girl
6. Till the money runs out
7. On the nickel
8. Mr. Siegal
9. Ruby's arms

Η κρίσιμη κατάσταση (1 & 2)

Η κρίσιμη κατάσταση 2

από τη συλλογή: "Αυτό που έχει τη μεγαλύτερη σημασία είναι πόσο καλά περπατάς ανάμεσα στη φωτιά."

Πάρα πολλά

πολύ λίγα

ή πολύ αργά

πολύ παχύ

πολύ λεπτό

ή πολύ κακό

γέλια ή 

δάκρυα

ή αγνή 

αδιαφορία

μισητές

εραστές

στρατοί που τρέχουν σε πονεμένους δρόμους

κραδαίνοντας μπουκάλια κρασιού

σφάζοντας με ξιφολόγχες και βιάζοντας τους πάντες

ή ένας γέρος σε ένα ήσυχο φτηνό δωμάτιο

με μια φωτογραφία της Μέριλιν Μονρόε.

υπάρχει μια μοναξιά σ`αυτό τον κόσμο τόσο μεγάλη

που μπορείς να τη δεις στην αργή κίνηση

των δεικτών ενός ρολογιού.

υπάρχει μια μοναξιά σ`αυτό τον κόσμο τόσο μεγάλη

που μπορείς να τη δεις στο νέον που αναβοσβήνει

στο Βέγκας, στη Βαλτιμόρη, στο Μόναχο.

οι άνθρωποι έχουν κουραστεί

τιμωρημένοι από τη ζωή

ακρωτηριασμένοι είτε από αγάπη είτε από

μη αγάπη.

δεν χρειαζόμαστε νέες κυβερνήσεις

νέες επαναστάσεις

δεν χρειαζόμαστε νέους άνδρες

νέες γυναίκες

δεν χρειαζόμαστε νέους τρόπους

απλά χρειάζεται να νοιαζόμαστε.

οι άνθρωποι δεν είναι καλοί ο ένας στον άλλο

ανταγωνιστικά
οι άνθρωποι απλά δεν είναι καλοί ο ένας στον άλλο.

φοβόμαστε
νομίζουμε ότι το μίσος δείχνει
δύναμη.

ότι τιμωρία είναι η 

αγάπη.

αυτό που χρειαζόμαστε είναι λιγότερη κάλπικη εκπαίδευση

αυτό που χρειαζόμαστε είναι λιγότεροι κανόνες

λιγότερη αστυνομία

και περισσότερους καλούς δασκάλους.

ξεχνάμε τον τρόμο ενός ανθρώπου

που πονά σ' ένα δωμάτιο

μόνος 

χωρίς φιλιά

χωρίς κάποιος να τον αγγίζει

ξεκομμένος

να ποτίζει ένα φυτό μόνος

χωρίς ένα τηλέφωνο που ποτέ δεν θα 

χτυπήσει

έτσι κι αλλιώς. 

οι άνθρωποι δεν είναι καλοί ο ένας στον άλλο

οι άνθρωποι δεν είναι καλοί ο ένας στον άλλο

 οι άνθρωποι δεν είναι καλοί ο ένας στον άλλο.

και οι χάντρες ταλανίζονται και τα σύννεφα επισκοτίζουν

και τα σκυλιά κατουράνε θάμνους τριανταφυλλιάς

ο δολοφόνος καρατομεί το παιδί σαν να δαγκώνει

ένα παγωτό χωνάκι

καθώς ο ωκεανός έρχεται και φεύγει

μέσα και έξω

δέσμιος ενός παράλογου φεγγαριού.

και οι άνθρωποι δεν είναι καλοί ο ένας με τον άλλο.

 

the crunch 2

from: "What Matters Most Is How Well You Walk through the Fire."

too much
too little
or too late

too fat
too thin
or too bad

laughter or
tears

or immaculate
unconcern

haters
lovers

armies running through streets of pain
waving wine bottles
bayoneting and fucking everyone

or an old guy in a cheap quiet room
with a photograph of Marilyn Monroe.

there is a loneliness in this world so great
that you can see it in the slow movement of
a clock’s hands.

there is a loneliness in this world so great
that you can see it in blinking neon
in Vegas, in Baltimore, in Munich.

people are tired
strafed by life
mutilated either by love or no
love.

we don’t need new governments
new revolutions
we don’t need new men
new women
we don’t need new ways
we just need to care.

people are not good to each other
one on one.

people are just not good to each other.

we are afraid.
we think that hatred signifies
strength.
that punishment is
love.

what we need is less false education
what we need are fewer rules
fewer police
and more good teachers.

we forget the terror of one person
aching in one room
alone
unkissed
untouched
cut off
watering a plant alone
without a telephone that would never
ring
anyway.

people are not good to each other
people are not good to each other
people are not good to each other.

and the beads swing and the clouds obscure
and dogs piss upon rose bushes
the killer beheads the child like taking a bite
out of an ice cream cone
while the ocean comes in and goes out
in and out
in the thrall of a senseless moon.

and people are not good to each other.

Η κρίσιμη κατάσταση (1)

από τη συλλογή: "Η αγάπη είναι ένας σκύλος από την κόλαση."

Πάρα πολλά, πολύ λίγα

Πολύ παχύς,

πολύ λεπτός

ή κανένας.

γέλια ή

δάκρυα

μισητές

εραστές

άγνωστοι με πρόσωπα σαν

τα κεφάλια

πρόκας

στρατοί τρέχουν

σε ματωμένους δρόμους

καρδαίνοντας μπουκάλια κρασιού

σφάζοντας με ξιφολόγχες και βιάζοντας 

παρθένες

ένας γέρος σ' ένα φτηνό δωμάτιο

με μια φωτογραφία της Μ. Μονρόε

υπάρχει μια μοναξιά σ' αυτό τον κόσμο τόσο μεγάλη

που μπορείς να τη δεις σε αργή κίνηση

στους δείκτες ενός ρολογιού

άνθρωποι τόσο κουρασμένοι

ακρωτηριασμένοι

είτε από αγάπη είτε από μη αγάπη.

οι άνθρωποι δεν είναι καλοί ο ένας στον άλλο

ανταγωνιστικά

οι πλούσιοι δεν είναι καλοί με τους πλούσιους

οι φτωχοί δεν είναι καλοί με τους φτωχούς

φοβόμαστε. 

το εκπαιδευτικό μας σύστημα μας λέει
ότι όλοι μας μπορούμε να γίνουμε
διάσημοι νικητές

δεν μας είπε

για φτωχούς και άστεγους

ή για τις αυτοκτονίες.

ή για τον τρόμο ενός ανθρώπου

που πονά κάπου

μόνος

χωρίς κανείς να τον αγγίζει

χωρίς κανείς να του μιλά

ποτίζοντας ένα φυτό. 

οι άνθρωποι δεν είναι καλοί ο ένας στον άλλο.

οι άνθρωποι δεν είναι καλοί ο ένας στον άλλο. 

οι άνθρωποι δεν είναι καλοί ο ένας στον άλλο. 

Υποθέτω ότι ποτέ δεν θα γίνουν.

Δεν τους ζητώ να γίνουν.

αλλά μερικές φορές το

σκέφτομαι.

οι χάντρες θα ταλανίζονται

τα σύννεφα θα συννεφιάζουν

και ο δολοφόνος θα καρατομεί το παιδί

σαν να δαγκώνει ένα παγωτό χωνάκι.

πάρα πολλά

πολύ λίγα

Πολύ παχύς,

πολύ λεπτός

ή κανένας.

περισσότεροι μισητές από εραστές.

οι άνθρωποι δεν είναι καλοί ο ένας με τον άλλο.

ίσως αν ήταν

οι θάνατοι μας δεν θα ήταν τόσο λυπητεροί.

εντωμεταξύ κοιτάω τα νεαρά κορίτσια

βλαστοί

λουλούδια της αλλαγής.

σίγουρα θα πρέπει να υπάρχει κάποιος τρόπος που δεν έχουμε ακόμη

σκεφτεί.

ποιος βάζει το μυαλό μέσα μου;

φωνάζει

απαιτεί

λέει ότι υπάρχει μια πιθανότητα.

δεν θα πει

"όχι."

Τhe crunch (1)

from: "Love is a Dog From Hell"

too much too little

too fat

too thin

or nobody.

laughter or

tears

haters

lovers

strangers with faces like 

the backs of

thumb tacks

armies running through

streets of blood

waving winebottles

bayoneting and fucking

virgins.

an old guy in a cheap room

with a photograph of M. Monroe.

there is a loneliness in this world so great

that you can see it in the slow movement of

the hands of a clock

people so tired

mutilated

either by love or no love.

people just are not good to each other

one on one.

the rich are not good to the rich

the poor are not good to the poor.

we are afraid.

our educational system tells us

that we can all be

big-ass winners

it hasn't told us

about the gutters

or the suicides.

or the terror of one person

aching in one place

alone

untouched

unspoken to

watering a plant.

people are not good to each other.

people are not good to each other.

people are not good to each other.

I suppose they never will be.

I don't ask them to be.

but sometimes I think about

it.

the beads will swing

the clouds will cloud

and the killer will behead the child

like taking a bite out of an ice cream cone.

too much

too little

too fat

too thin

or nobody 

more haters than lovers.

people are not good to each other.

perhaps if they were

our deaths would not be so sad.

meanwhile I look at young girls

stems

flowers of chance.

there must be a way.

surely there must be a way that we have not yet

thought of.

who put this brain inside of me?

it cries

it demands

it says that there is a chance.

it will not say

"no."